Repliek op nuancering OvV inzake parkeergarage Eindhoven

Datum: 26 oktober 2018

dossier dossier private kwaliteitsborging

In Cobouw geeft Marjolein van Asselt een nadere duiding van het OvV-rapport. Buiten manende woorden in het algemeen worden diverse bedenkingen die ik in mijn eerdere blog ‘Reden voor aanpassing onderzoek bestaande gebouwen’ heb verwoord, keurig geadresseerd.

Het is uiteraard toevallig dat juist die aspecten nog even verduidelijkt moesten worden en zijn meegenomen in het interview, fijn.

Laten we beginnen met het goede nieuws, de nadere duiding met betrekking tot de legrichting van vloerelementen. Van Asselt bevestigt dat de legrichting zoals in Eindhoven toegepast vaker zonder problemen voorkomt. Van Asselt zegt er het volgende over: “De keuze is veel vaker en eerder gemaakt, maar hoeft geen probleem te vormen, mits de gevolgen worden onderkend.”

Dat wisten we al, het is immers een toetsbaar feit. In antwoord op het conceptrapport heeft BubbleDeck hier het nodige bewijs voor geleverd met legplannen en rapporten van testen waar uit blijkt dat vloeren, op een dergelijke wijze uitgevoerd, ook keurig voldoen. OvV heeft er voor gekozen deze informatie niet in het definitieve rapport op te nemen of te betrekken in conclusies. Jammer, maar daar zal de OvV ongetwijfeld een goede reden voor hebben gehad evenals het nu, nadien, toch maar even vermelden.

Het verkeerde vloersysteem is beschreven en geanalyseerd

De OvV beschrijft als vloersysteem breedplaatelementen met versterkte stroken. Het mechanisch model van een dergelijke vloer is substantieel afwijkend van BubbleDeck. Het heeft zijn weerslag op conclusies. Voor wie het rapport heeft gelezen blijft de vraag dan ook hoe het nu precies zit met hoofdwapening, koppelwapening, plaatovergangen, afschuifcapaciteit en mogelijke andere factoren.

De OvV geeft aan dat hetgeen Hageman en TNO hebben geconcludeerd, een probleem met aanhechting als gevolg van de switch van normaal naar zelfverdichtend beton in combinatie met de werking van koppelstaven bij plaatovergangen, ook door de OvV is vastgesteld. Om het nog wat duidelijker te maken is door de OvV aangegeven dat de koppelstaven nooit de rol van hoofdwapening hadden mogen krijgen. Met name daar ligt voor de OvV het accent.

In het rapport lezen we dat de vloer niet had kunnen voldoen omdat de door de OvV berekende wapening niet kan worden aangebracht in verband met de voor BubbleDeck kenmerkende wapeningskorven met ballen. Eenvoudig gesteld: daar is geen plek voor, dat krijg je niet voor elkaar. Dat is best een pittige stelling. Deze conclusie is moeilijk te duiden in relatie tot de bevestiging van Van Asselt/OvV dat een ‘ongebruikelijk’ legplan bij nader inzien niet zo ongebruikelijk is en prima kan voldoen als je de vloer maar goed berekent en uitvoert. Goed berekenen en uitvoeren is dan wel mijn vertaling van “mits de gevolgen worden onderkend”.

De OvV stelt dat er in de praktijk geen afwijking van het ontwerp is waargenomen en drie factoren hebben geleid tot het bezwijken:

  • de lengte en schikking van de koppelwapening;
  • een gebrek aan goed verankerde dwarswapening (de tralieliggers) die de breedplaat en de opstort met elkaar verbindt en op de optredende krachten gedimensioneerd moet zijn;
  • de beperkte aanhechting tussen breedplaat en druklaag.

Oké, maar hoe is het indertijd berekend en wat zegt de constructeur daar eigenlijk over? In het commentaar op het conceptrapport kom ik de naam van de constructeur betrokken vanuit de aanbieding en levering van de vloerelementen, Opzeeland, niet tegen, gewoon helemaal niet.

Archimedes, ontwerpend constructeur voor gunning en coördinerend constructeur na gunning, wel. Dat is één keer, met de navolgende passage: “Reeds in 2007 was algemeen bekend dat een overspanning van 15 meter met bollenplaatvloeren niet buitengewoon is. Het gebouw wordt op dit moment ook weer gerealiseerd met deze vloerdikte. Verzoek om de passage, gecombineerd met de slanke vloerdikte, te schrappen.” Dat schrappen is niet gebeurd. Maar goed, los daarvan, naar wij nu van de OvV bevestigd hebben gekregen zit het met het ongebruikelijke legplan toch een toefje anders.

Wat de constructeurs van de bult berekeningen in relatie tot conclusies vinden weten we vooralsnog niet. Het heeft me bevreemd dat met name Opzeeland in de conceptfase geen enkel woordje commentaar op de analyses en conclusies van het, in mijn ogen, verkeerd beschreven vloersysteem, heeft gegeven.

Aanpassing onderzoek bestaande gebouwen?

Van Asselt beschrijft dat het sleepnet van het stappenplan, opgesteld door Hageman, nu wel wat fijnmaziger kan. Van Asselt stelt dat het is misgegaan toen is besloten om platen niet langer van wand tot wand of balk tot balk te overspannen maar ze dwars op de overspanningsrichting te leggen waardoor de naad, de meest kwetsbare plek, in het midden is komen te liggen, precies op de plek waar het moment het grootst is. Koppelstaven hadden – volgens van Asselt – nooit de rol van hoofdwapening mogen krijgen. Een zin later wordt de nadere nuancering “het kan prima” disclaimer toegevoegd.

Ik kan daar geen chocola van maken. Wat is het nu? Het kan er bij mij niet in dat aan de ene kant wordt gesteld dat het is misgegaan bij een legplan anders dan van wand tot wand of balk tot balk, om vervolgens aan te geven dat het geen probleem hoeft te zijn. Die uitspraak is niet te rijmen met de conclusie van de OvV dat de vloer van de parkeergarage nooit had kunnen voldoen. Het weerspreekt ook de feitelijke constatering, naar aanleiding van veldonderzoek, dat de sterkte van de vierde verdiepingsvloer van deel A, in ontwerp spiegelsymetrisch aan deel B, wat is ingestort, “waarschijnlijk” substantieel groter was. Beschrijf het correct: het deel was moeilijk te slopen en bij het belasten tot bezwijken, de vloer was sterker dan nodig, is er geen breuk ontstaan op de plek waar in eerste aanleg alle focus op is gericht, de naad, het aansluitvlak. Joh, dat is best vreemd toch? Cobouw heeft dat punt nu ook ontdekt en schrijft er uitvoerig over.

De OvV concludeert “dat de meest waarschijnlijke oorzaak van de instorting dan ook een samenloop van ongunstige sterktefactoren ter hoogte van de primaire breuk in het ingestorte deel van vloer B moet zijn geweest.”

Ondanks alle inspanningen om die samenloop zo goed mogelijk te traceren weerspreekt de ene conclusie de andere en nadere duiding door Van Asselt zorgt voor nog meer verwarring.

Een ander mechanisch model staat gelijk aan met andere ogen kijken en rekenen, dat geldt voor alle componenten in, met, aan die vloer. Dat gaat over afdracht, wapening, de schuifcapaciteit … alles.

Ik hoop dat iemand snapt wat Van Asselt precies bedoelt met fijnmazigheid in het stappenplan. Ik was in de veronderstelling dat voor de OvV vast was komen te staan dat een niet-spannende-legrichting nu als mogelijk risico kan worden uitgesloten. Dat was in principe al het geval omdat het stappenplan een beoordeling op positief moment heeft. In de praktijk is daar tot op heden een tikkeltje anders mee omgegaan omdat ook diverse gebouwen met vloeren zonder positief moment als verdacht zijn aangemerkt en nader onderzocht en zelfs versterkt of op de nominatie voor versterking staan.

Ondanks mijn kritische noten over het rapport onderschrijf ik de inzet van de OvV om paal en perk te stellen, het moet beter, vrijblijvendheid moet voorbij zijn. Nu ben ik inmiddels van de oude garde en heb dan ook al vaker OvV-aanbevelingen voorbij zien komen. Ik wil het zo graag geloven … toch eerst maar even zien.

Sorry zeggen, het je aantrekken, er van leren en zorgen dat het beter gaat, is niet onze sterkste kant. Het incident heeft voor de direct betrokkenen vooralsnog geen nadere consequenties. Dat maakt het toch wel lastig aan te nemen dat er ook echt iets van is geleerd en ook echt gaat veranderen. Je leert niet als wat je doet zonder consequenties is.

Het lijkt me gepast dat de OvV de moeite neemt om nog eens goed naar diverse ongerijmdheden te kijken en daar opheldering over te geven. Ik weet, het is zeer ongebruikelijk … maar toch.

Gebeurt dat niet dan acht ik de kans groot dat de uitkomst van waarheidsvinding, want het stopt hier echt niet, te zijner tijd op de OvV afstraalt en daarmee de waarde van het rapport mogelijk in een verkeerd licht plaatst.

Kent u de term ‘Occam’s razor’?

Wanneer er verschillende hypotheses zijn die een ‘verschijnsel’ in gelijke mate kunnen verklaren, dan moet de hypothese worden gekozen die de minste aannames bevat en de minste entiteiten veronderstelt. Zet je de feiten op een rij en weeg je de tegenstrijdigheden, waardoor je zaken kunt en moet wegstrepen, dan is de hypothese met de minste aannames dat er in de uitvoering veel kleine dingen zijn misgegaan, die bij elkaar opgeteld hebben geleid tot een verzwakt vloerveld, zo zwak dat, onder invloed van temperatuur, vervorming de vloer heeft doen bezwijken.

Het maatschappelijk belang

De dag na het verschijnen van het OvV-rapport horen we van de problemen met de vloer van een school in Uithuizen. Versterken gaat 3 miljoen euro kosten en de school kan voorlopig niet open. Er is sprake van een simpel legplan en er zijn, vanuit de engineering, maatregelen getroffen om de vloer extra sterk te maken. Toch wordt ingezet op versterken en nadien nog testen met een proefbelasting. Een soortgelijk verhaal hebben we bij Windesheim gezien.

Dit zijn dan ook de voorbeelden van consequenties als gevolg van een bepaalde mate van onzekerheid over hoe het nu precies met dit vloersysteem zit. Juist daarom is het een absolute noodzaak de kwestie zo helder mogelijk te krijgen.

Voor de volledigheid

Ik schrijf veel over deze materie. Dat doe ik met zuivere intenties. Ik heb geen opdracht of mandaat om voor BubbleDeck te spreken. Er is geen sprake van een vergoeding voor dit soort schrijfsels, niet vanuit BubbleDeck of iemand anders. Ik probeer in deze kwestie met kritische bespiegelingen een bijdrage te leveren aan vereiste waarheidsvinding vanuit maatschappelijk belang. Het moet zo snel mogelijk helder zijn en aan kant. Naar mijn mening heeft de OvV bijgedragen aan helderheid maar ook een aantal nieuwe vragen opgeroepen.

Ik blijf waakzaam en kritisch. Doet u dat alstublieft ook?

In een volgende blog wellicht meer over wetenschappelijk onderzoek met betrekking tot de specifieke eigenschappen van een BubbleDeck vloer.


Nu je hier toch bent …

Wij hebben graag mensen in ons team die snappen waar het bij bouwkwaliteit om gaat. Kom een kop koffie drinken … een goed gesprek krijg je er gratis bij.

Niet zwart wit


Pieter Plass

icon-linkedin icon-twittericon-register-kwaliteitsborgers